തിരുനബിﷺയുടെ ക്രയവിക്രയങ്ങളിൽ അടിസ്ഥാന വിചാരങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്ന ഒരു ഹദീസ് ശകലം കൂടി നമുക്ക് വായിക്കാം. അബൂഹുറൈറ(റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു. രണ്ട് കച്ചവടങ്ങൾ, രണ്ട് വസ്ത്രധാരണ രീതികൾ, രണ്ട് നിസ്കാരങ്ങൾ തിരുനബിﷺ നിരോധിച്ചു. പ്രഭാതോദയം(ഫജ്ർ) ആയ ശേഷം സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നതുവരെയും അസർ നിസ്കാരത്തിന് ശേഷം സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നതുവരെയുമുള്ള നിസ്കാരങ്ങൾ. അസ്സ്വമ്മാഅ് രീതിയിൽ പുതയ്ക്കുന്നതും ഒരു വസ്ത്രം മാത്രം ധരിച്ചുകൊണ്ട് ‘അൽ-ഇഹ്തിബാഅ്’ രീതിയിൽ ഇരിക്കുന്നതും അൽ-മുനാബദ(എറിഞ്ഞുകൊടുകകുന്ന രീതി), അൽ-മുലാമസ(സ്പർശനം) രീതിയിലുള്ള കച്ചവടങ്ങൾ.
കൽപ്പനകളിലും നിരോധനങ്ങളിലും കച്ചവടങ്ങളിലും ഇടപാടുകളിലും മറ്റ് ആരാധനകളിലും വ്യവഹാരങ്ങളിലും തിരുനബിﷺയുടെ മാർഗ്ഗദർശനം മുറുകെ പിടിക്കുക എന്നത് ഇഹത്തിലും പരത്തിലും നന്മയുടെയും രക്ഷയുടെയും മാർഗ്ഗമാണ്.
ഈ ഹദീസിൽ നിരോധിക്കപ്പെട്ട ചില കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. അബൂ ഹുറൈറ(റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു. അല്ലാഹുവിൻ്റെ റസൂൽﷺ രണ്ട് തരം കച്ചവടങ്ങൾ നിരോധിച്ചു. ഹദീസിൽ അവയെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്ന അൽ-മുനാബദ ‘എറിയുക’ എന്നർഥമുള്ള ‘നബ്ദ്’ എന്നതിൽ നിന്ന് വന്നതാണ്. സാധനം വലിച്ചെറിയുന്നത് കച്ചവടത്തിനുള്ള ഈജാബ് അംഗീകാരം ആക്കി മാറ്റുന്ന രീതിയാണിത്. അതായത്, ഒരാൾ മറ്റൊരാൾക്ക് ഒരു വസ്ത്രമോ മറ്റോ എറിഞ്ഞുകൊടുത്താൽ വാങ്ങുന്നയാൾ അത് വാങ്ങാൻ ബാധ്യസ്ഥനാകും. അൽ-മുലാമസ ‘സ്പർശനം’ എന്നർത്ഥമുള്ള ‘ലംസ്’ എന്നതിൽ നിന്ന് വന്നതാണിത്. വാങ്ങുന്നയാൾ ഒരു സാധനം സ്പർശിച്ചാൽ കച്ചവടം പൂർത്തിയായി എന്ന് വിൽക്കുന്നയാൾ തീരുമാനിക്കുന്ന രീതിയാണിത്. ഈ രണ്ട് കരാറുകളും നിരോധിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. കാരണം, അവയിൽ ചതിയും അജ്ഞതയും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അത് തർക്കങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം.
തിരുനബിﷺ രണ്ട് തരം വസ്ത്രധാരണ രീതികളും നിരോധിച്ചു. ഹദീസിൽ അവയെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്. ഇശ്തിമാലുസ്സമ്മാഅ്: ഒരാൾ തൻ്റെ ശരീരം മുഴുവൻ വസ്ത്രം കൊണ്ട് ചുറ്റിപ്പുതയ്ക്കുന്ന രീതിയാണിത്. അതിൻ്റെ ഒരറ്റവും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കില്ല. അതിനാൽ അടിയിലൂടെയല്ലാതെ കൈ പുറത്തെടുക്കാൻ കഴിയില്ല. അതിൻ്റെ എല്ലാ കവാടങ്ങളും അടയ്ക്കുന്നത് കാരണമാണ് ഇതിനെ ‘കട്ടിയുള്ള പാറ’ എന്നർഥം വരുന്ന ‘അസ്സ്വമ്മാഅ്’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഈ രീതി ജൂതന്മാർ ചെയ്തിരുന്നതിനോടുള്ള സാമ്യത കാരണമാണ് നിരോധിക്കപ്പെട്ടത്. തിരുനബിﷺ അവരോട് സാമ്യം കാണിക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അൽ-ഇഹ്തിബാഅ്: ഒരാൾ ഇരുന്നിട്ട്, മുട്ടുകൾ നിവർത്തിവെച്ച്, ഒരു വസ്ത്രം കൊണ്ട് കാലുകളും വയറും പിന്നിലേക്ക് തൻ്റെ മുതുകുമായി കൂട്ടിക്കെട്ടി മുറുക്കുന്നതോ, അല്ലെങ്കിൽ കൈകൾ കൊണ്ട് കാലിൽ മുറുക്കിപ്പിടിക്കുന്നതോ ആയ ഇരിപ്പാണിത്. ഇത് നിരോധിക്കാൻ കാരണം, ഒരൊറ്റ വസ്ത്രം മാത്രമാണ് ധരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, അത് ഇളകുകയോ നീങ്ങിപ്പോവുകയോ ചെയ്താൽ, “അവൻ്റെ രഹസ്യ ഭാഗം ആകാശത്തേക്ക്/കാഴ്ചയിലേക്ക് തുറന്നുകാണിക്കും” എന്ന് നബിﷺ പറഞ്ഞതുപോലെ, അവൻ്റെ ഔറത്ത്(മറയ്ക്കേണ്ട ഭാഗം) വെളിപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
ഒരു വസ്ത്രം മാത്രമുള്ളയാൾ ആ വസ്ത്രം കൊണ്ട് ഇഹ്തിബാഅ് ചെയ്യുന്നത് മാത്രമാണ് നിരോധിക്കപ്പെട്ട ഇരിപ്പ് എന്നും, വസ്ത്രം കൊണ്ട് ഔറത്ത് മറച്ചുകൊണ്ട് ഇഹ്തിബാഅ് ചെയ്യുന്നതിന് പ്രശ്നമില്ലെന്നുമുള്ള വിശദീകരണവുമുണ്ട്.
നിസ്കാരം നിരോധിക്കപ്പെട്ട സമയങ്ങളുടെ വിശദീകരണം ഇങ്ങനെയാണ്. സൂര്യൻ ഉദിച്ചുതുടങ്ങുന്ന സമയം മുതൽ അതിൻ്റെ പൂർണ്ണമായ ഗോളം ചക്രവാളത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്നതുവരെ ഈ സമയം നിർണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അസർ നിസ്കാരത്തിന് ശേഷം, സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു തുടങ്ങുന്നത് മുതൽ അതിൻ്റെ ഗോളം പൂർണ്ണമായും മറയുന്നത് വരെയാണ്. കാരണം, സൂര്യനെ ആരാധിക്കുന്നവർ ആ സമയത്താണ് നിസ്കരിച്ചിരുന്നത്. കൂടാതെ, ഈ സമയത്താണ് പിശാച് സൂര്യനോട് അടുത്ത് അതിൻ്റെ രണ്ട് കൊമ്പുകൾക്കിടയിലായിരിക്കുന്നത്.
ഈ നിരോധനം ഐച്ഛികമായ നിസ്കാരങ്ങൾക്കും ബാധകമാണ്. ഈ സമയം വരെ അസർ നിസ്കാരം വൈകിച്ച ഒരാൾ നിർബന്ധ നിസ്കാരം നിർവ്വഹിക്കുന്നതിനെ ഇത് ബാധിക്കില്ല.
നിസ്കാരം ന്യായമായ കാരണമില്ലാതെ വൈകിപ്പിക്കുന്നത് നിരോധിക്കാനാണ് ഇപ്രകാരമുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളെന്നും വിശദീകരണങ്ങളുണ്ട്.