വ്യവസ്ഥാപിതമായ ഒരു സാമൂഹിക ഘടനയില്ലാത്ത പരിസരത്തേക്കായിരുന്നു തിരുനബിﷺയുടെ ആഗമനം. അഥവാ അരക്ഷിതമായ ഒരു അവസ്ഥ. അനുസരണയുടെയും വിധേയത്വത്തിന്റെയും മാനദണ്ഡം കയ്യൂക്കും തന്റേടവും മാത്രമായിരുന്നു. മൂല്യാധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സാമൂഹിക സംവിധാനത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുക എന്നത് വളരെ സാഹസികമായിരുന്നു. ജനാധിപത്യപരമായി മൂല്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തി നേതൃത്വമുണ്ടാവണം. മറ്റുള്ളവർ നേതൃത്വത്തെ മാനിക്കണം. ഒരുപക്ഷേ നിങ്ങളെക്കാൾ പലകാര്യത്തിലും കുറവും ന്യൂനതയുമുള്ളവർ നേതൃത്വത്തിൽ വന്നേക്കാം. എന്നാൽ പോലും അവരെ അനുസരിക്കണം. അവിടെ നിറമോ ഗോത്രമോ ശാരീരിക ഭാവമോ ഒന്നുമല്ല മാനദണ്ഡം. കൃത്യമായ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനുവേണ്ടി നേതാവായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആളോട് അനുയായികൾക്ക് അനുസരണ ബോധം ഉണ്ടാവണം. എത്യോപ്യക്കാരനായ ഒരു അടിമയാണ് നേതാവായി വരുന്നതെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തോട് അനുസരണാപൂർവ്വം നിങ്ങൾ പെരുമാറണം എന്ന തിരുനബിﷺയുടെ പ്രഖ്യാപനം അന്ന് നിലനിന്നിരുന്ന സാമൂഹിക ദുഷ്’വിചാരങ്ങളെ മുഴുവനും ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു.
അനുസരണയുടെയും അംഗീകാരത്തിന്റെയും മനോഹരമായ ഒരു ഉദാഹരണം തിരുനബിﷺ തന്നെ അവതരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. കപ്പലിന്റെ രണ്ടു തട്ടിലായി യാത്ര ചെയ്യുന്ന ആളുകൾ. താഴെത്തട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവർ വെള്ളം വേണമെങ്കിൽ മുകളിൽ പോയി ശേഖരിച്ചുവരണം, അതാണ് സംവിധാനം. അങ്ങനെയിരിക്കെ താഴെത്തട്ടിൽ കഴിയുന്ന ആളുകളിൽ ചിലർ ചോദിച്ചു. നമ്മൾ എന്തിനാണ് എപ്പോഴും മുകളിലുള്ളവരെ അവലംബിക്കുന്നത്. നമുക്ക് തന്നെ ഈ കപ്പലിൻ്റെ ഒരു ഭാഗം ഒന്ന് ഓട്ടയാക്കിയാൽ നേരിട്ടുതന്നെ വെള്ളമെടുക്കാമല്ലോ? അങ്ങനെ ഒരാൾ ശ്രമിക്കുന്ന പക്ഷം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കൈപിടിച്ച് അയാളുടെ ചെയ്തിയിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ചില്ലെങ്കിൽ കപ്പൽ വെള്ളത്തിലാണ്ട് പോവുകയും താഴെയും മുകളിലുമുള്ളവർ മുഴുവനും അപകടത്തിലാവുകയും ചെയ്യും.
സാമൂഹിക ഗാത്രത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു ഉദാഹരണമാണിത്. ആശ്രയിക്കുന്നവരും ആശ്രയിക്കപ്പെടുന്നവരുമുണ്ടാവണം. മൂല്യവും മാനദണ്ഡവും മറന്നുകൊണ്ടുള്ള ധൃത വിചാരങ്ങളുണ്ടാവരുത്. അത് ഒരുപക്ഷേ സമൂഹത്തെ മുഴുവനും നശിപ്പിച്ചു കളയും. വിശ്വാസികൾ അഞ്ചുനേരത്തെ നിസ്കാരം നിർവഹിക്കുന്നു. അതിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ യോഗ്യതയുള്ളവരുടെ അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡം വിജ്ഞാനവും ആത്മീയതയും ഖുർആൻ പാരായണത്തിലെ അവഗാഹവും ഒക്കെയാണ്. അതെല്ലാം ഒത്തിണങ്ങിയ ഒരാൾ നേതൃത്വം കൊടുക്കുമ്പോൾ പിന്നിൽ നിൽക്കുന്നയാൾ എത്ര സുന്ദരനായാലും കുലീനനായാലും സമ്പന്നനായാലും ഭരണാധികാരി ആയാലും നിസ്കാരം പൂർത്തിയാകുന്നത് വരെ കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങളിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നയാളെ പിന്തുടരുകയും അനുകരിക്കുകയും വേണം. ഇത്രമേൽ മനോഹരമായ നേതൃത്വത്തിന്റെയും അനുസരണയുടെയും പ്രായോഗികമായ ഒരു ഉദാഹരണം വേറെ ഒരു സമൂഹത്തിലും കാണിച്ചു തരാനാവില്ല. സമാനമായ ഒരു അനുസരണയുടെ പ്രായോഗിക ആവിഷ്കാരങ്ങൾ നിരന്തരമായി സമൂഹത്തിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അഥവാ നിസ്കാരവും സംഘടിതമായ നിസ്കാരവും കൃത്യമായ ചിട്ടയിൽ നിരന്തരമായി എല്ലായിടത്തും നടക്കുന്നു എന്നർത്ഥം.
വ്യവസ്ഥാപിതമായ ഒരു സാമൂഹിക ഘടനയെ രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കാൻ വേണ്ടി പ്രവാചകൻﷺ നിർവഹിച്ച അതിജീവനങ്ങളുടെ പേരാണ് ഒരർത്ഥത്തിൽ ജിഹാദ്. എങ്കിൽ പിന്നെ എന്തിനാണ് ചില താല്പര്യങ്ങൾ ഈ വാചകത്തെ ന്യൂനവൽക്കരിക്കുകയും തെറ്റായി ഉദ്ധരിക്കുകയും ചെയ്തത്!
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنٰا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلِّمْ