ഇമാം ബൈഹഖി(റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു. മക്കയുടെയും മദീനയുടെയും ഇടയിലുള്ള ജലസ്രോതസ്സുകളെ കുറിച്ച് ആരോ നബിﷺയോട് ചോദിച്ചു. നാൽക്കാലികളുമായും മറ്റും ജീവജാലങ്ങൾ വരികയും കുടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ജലസ്രോതസ്സുകളാണല്ലോ അത്. അത് ശുദ്ധിയാണോ ഉപയോഗയോഗ്യമാണോ എന്നായിരുന്നു ചോദ്യം. അവകളുടെ പള്ളയിൽ എത്തിയത് അവകൾക്കും ബാക്കിയുള്ളത് നമുക്കും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ് എന്ന ഒറ്റവാക്കിലെ മറുപടിയായിരുന്നു അപ്പോൾ നബിﷺ നൽകിയത്.
വിശാലമായ ജലസ്രോതസ്സുകൾ, ജലസംഭരണികൾ എന്നിവയെ കുറിച്ചുള്ള പൊതുകാഴ്ചപ്പാടാണ് ഈ ഹദീസിൽ പറഞ്ഞത്. എന്നാൽ കുറഞ്ഞ വെള്ളം, നായ തലയിട്ട വെള്ളം, നാൽക്കാലികൾ കുടിച്ചതിന്റെ ബാക്കി വെള്ളം എന്നിവയ്ക്ക് വെവ്വേറെ വിധികൾ തന്നെയുണ്ട്. മറ്റു നിവേദനങ്ങളും കർമശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണങ്ങളും വെച്ച് വിശദമായ പഠനങ്ങൾ കർമശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. അവ അവലംബിച്ചു കൊണ്ടാണ് നാം സമീപനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടത്.
ഇമാം ദാറ ഖുത്നി(റ)യുടെ ഒരു നിവേദനം ഇങ്ങനെയുണ്ട്. മഹാനായ ജാബിർ(റ) പറയുന്നു. കഴുതകൾ കുടിച്ചതിന്റെ ബാക്കി വെള്ളത്തിൽ വുളൂഅ് ചെയ്യാമോ എന്നൊരാൾ നബിﷺയോട് ചോദിച്ചു. അതെ, മറ്റു ജീവികൾ ഉപയോഗിച്ചതിന്റെ ബാക്കി നമുക്ക് ഉപയോഗിക്കാമല്ലോ. ഇങ്ങനെയായിരുന്നു അവിടുത്തെ മറുപടി.
മഹതി ആഇശ(റ)യിൽ നിന്ന് ഇബ്നു മാജ(റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു. ഞാനും തിരുനബിﷺയും ഒരേ പാത്രത്തിൽ നിന്ന് വുളൂഅ് ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു. അതിനുമുമ്പ് അതിൽ നിന്ന് പൂച്ചകൾ കുടിച്ചിട്ടുമുണ്ടാകും.
തിരുനബിﷺയുടെ അടുത്ത് കൂടി പൂച്ചകൾ കടന്നു പോകുമ്പോൾ കൈവശമുള്ള പാത്രവും വെള്ളവും ചെരിച്ചു കൊടുക്കുകയും അവർക്ക് കുടിക്കാൻ സൗകര്യം ചെയ്തു കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ശേഷം, അതിന്റെ ബാക്കിയിൽ നിന്ന് നബിﷺ അംഗസ്നാനം അഥവാ വുളൂഅ് ചെയ്തിരുന്നു. മഹതി ആഇശ(റ)യിൽ നിന്ന് ഇമാം ദാറഖുത്നി(റ) ഉദ്ധരിച്ച ഹദീസാണ് ഇത്.
ഇമാം ബുഖാരി(റ), ഇമാം അഹമ്മദ്(റ) തുടങ്ങിയവർ ഉദ്ധരിച്ച ഹദീസിൽ ഇങ്ങനെയുണ്ട്. മഹാനായ സ്വഹാബി അബൂ ഖത്താദ(റ) പറയുന്നു. പൂച്ച കുടിച്ചതിന്റെ ബാക്കി വെള്ളത്തിൽ നബിﷺ വുളൂഅ് ചെയ്തു. അബൂ ദാവൂദി(റ)ന്റെ ഒരു അനുബന്ധം ഈ ഹദീസിന് ഇങ്ങനെയുണ്ട്. മഹതി ആഇശ(റ) പറഞ്ഞു. പൂച്ച മലിന ജീവിയല്ല. അവകൾ നിങ്ങളെ സഹവസിച്ചു ജീവിക്കുന്ന ജീവിയാണ്. പൂച്ച കുടിച്ചതിന്റെ ബാക്കിയിൽ നിന്ന് തിരുനബിﷺ വുളൂഅ് ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
പൂച്ച കുടിച്ചതിന്റെ ബാക്കി വെള്ളം ഉപയോഗയോഗ്യമാണോ അല്ലേ എന്ന ചർച്ചയ്ക്കുള്ള ഒരു അടിസ്ഥാനമാണ് ഈ ഹദീസ് നമുക്ക് പകർന്നു തരുന്നത്. പൂച്ച കുടിച്ചു എന്ന കാരണത്താൽ മലിനമാവുകയില്ല എന്നതാണ് അതിന്റെ പ്രാഥമിക വിധി. അവയുടെ വായിലോ മറ്റോ മാലിന്യങ്ങളോ മറ്റോ ഉണ്ടായാൽ വിധിയും കാഴ്ചപ്പാടും മാറും. ലഭ്യമായ ഒരു നിവേദനമോ ഒരു ഹദീസോ മുന്നിൽവച്ച് കൊണ്ട് മാത്രം രൂപീകരിക്കുന്നതോ കണ്ടെത്തുന്നതോ അല്ല മതവിധികൾ എന്ന ധാരണയോടുകൂടിയാണ് ഹദീസ് നിവേദനങ്ങൾ വായിക്കേണ്ടത്.
ഹദീസുകളുടെ കേവല ഭാഷാന്തരത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം രൂപപ്പെടുത്തി എടുക്കേണ്ടതല്ല കർമശാസ്ത്ര വീക്ഷണങ്ങൾ. നബി ജീവിതത്തോടൊപ്പം സഹവസിച്ചവർ ഓരോ സന്ദർഭങ്ങളിലും അവർക്കുണ്ടായ അനുഭവങ്ങളും അവർ സാക്ഷിയായ രംഗങ്ങളും ഉദ്ധരിക്കുകയായിരുന്നു. അതിന്റെ ഗവേഷണപരമായ തലങ്ങളും വ്യത്യസ്ത സന്ദർഭങ്ങളിലെ വ്യത്യസ്തമായ സമീപനങ്ങളിൽ സ്വീകരിച്ച ആശയങ്ങളും വേർതിരിച്ചറിയണമെങ്കിൽ നിദാനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയുള്ള ശരിയായ നിരീക്ഷണങ്ങളുണ്ടാവണം. അതാണ് ഗവേഷണ യോഗ്യരായ പണ്ഡിതന്മാരും മദ്ഹബിന്റെ ഇമാമുകളും നിർവഹിച്ചിട്ടുള്ളത്. നമുക്ക് കർമശാസ്ത്ര നിയമങ്ങളെ അറിയാനും അവലംബിക്കാനുമുള്ള സ്രോതസ്സ് മദ്ഹബിന്റെ ഇമാമുകൾ രൂപപ്പെടുത്തിയ കർമശാസ്ത്ര വഴിയാണ്. രേഖപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന അത്തരം മാർഗങ്ങളിലൂടെയാണ് നാം ശരിയായ നബി ജീവിതത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുക.