തിരുനബിﷺ ഒരേസമയം ന്യായാധിപനും ഭരണാധികാരിയും ആയിരുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ വൈജ്ഞാനിക അടിത്തറയിൽ വിധി പറയുന്നതിനൊപ്പം ചിലപ്പോഴൊക്കെ നടപടികൾ നേരിട്ട് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
മുആവിയ ബിൻ ഹൈദ(റ)യിൽ നിന്ന് അബൂദാവൂദും(റ) ഹാകിമും(റ) ഉദ്ധരിക്കുന്നു. സംശയത്തിന്റെ പേരിൽ തിരുനബിﷺ ഒരു മനുഷ്യനെ തടവിലാക്കിയിരിന്നു.
ഇബ്നു അബീ ശൈബ(റ)യും ഹാകിമും(റ) ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ഒരു അടിമ രണ്ട് പുരുഷന്മാർക്കിടയിലായിരുന്നു. അവരിൽ ഒരാൾ തന്റെ വിഹിതം വിട്ടുകൊടുത്തു. അതിനാൽ തിരുനബിﷺ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗ്രഹിക്കുകയും അദ്ദേഹം തന്റെ കൊള്ളമുതൽ അദ്ദേഹത്തിന് വിൽക്കുന്നതുവരെ സാവധാനം നൽകുകയും ചെയ്തു.
കഅബ് ഇബ്നു മാലികി(റ)ൽ നിന്ന് വിവിധ നിവേദന പരമ്പരകളിലൂടെ ത്വബ്റാനി(റ) ഉദ്ദരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മുആദ് ഇബ്നു ജബൽ(റ) ഒരു സുന്ദരനായ യുവാവായിരുന്നു. തന്റെ ജനങ്ങളിലെ ഏറ്റവും മികച്ച യുവാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു. കടത്തിൽ അകപ്പെടുകയും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്തും ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന് നൽകുമായിരുന്നു. മറ്റൊരു പതിപ്പിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമ്പത്ത് അത് കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു. മുആദ്(റ) പറഞ്ഞു: അല്ലയോ അല്ലാഹുവിൻ്റെ ദൂതരേﷺ, ഞാൻ ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ എന്റെ കൈവശമുള്ള സമ്പത്തിൽ പിശുക്ക് കാണിക്കാൻ ഞാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നില്ല. ഞാൻ എന്റെ സമ്പത്ത് ഇസ്ലാമിന്റെയും മുസ്ലീംകളുടെയും കാര്യങ്ങൾക്കായി ചെലവഴിച്ചു. അതുവഴി എനിക്ക് ഒരു വലിയ കടം ബാക്കിയായി. അതിനാൽ എന്റെ കടക്കാരെ വിളിച്ച് അവരുടെ കടം വീട്ടുക. അവർ എന്നോട് കരുണ കാണിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അങ്ങനെ ചെയ്യുക. അവർ വിസമ്മതിച്ചാൽ, എന്റെ സമ്പത്തിൽ നിന്ന് വീതം വച്ച് അവർക്ക് നൽകുക. അപ്പോൾ തിരുനബിﷺ, കടക്കാരെ വിളിച്ച് മുആദി(റ)നോട് വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അവർ പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ സമ്പത്തിനെ സ്നേഹിക്കുന്നു. മറ്റൊരു നിവേദന പ്രകാരം തിരുനബിﷺ കടക്കാരോട് സംസാരിച്ചു. പക്ഷേ, അവർ വേണ്ടവിധം വഴങ്ങിയില്ല. ഒരാളുടെ ശിപാർശ കൊണ്ട് മറ്റൊരാളുടെ കടം വീടുമായിരുന്നുവെങ്കിൽ തിരുനബിﷺയുടെ വാക്കുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി മുആദി(റ)ന് എന്തെങ്കിലും അവശേഷിക്കുമായിരുന്നു.
ഒടുവിൽ മുഴുവൻ പണവും എടുത്ത് കടക്കാർക്കിടയിൽ വീതിച്ചു. മുആദി(റ)ന്റെ കൈവശം ഒന്നുമില്ലാതെയായി. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ഹജ്ജ് നിർവഹിച്ചപ്പോൾ, തിരുനബിﷺ അദ്ദേഹത്തെ യമനിലേക്ക് അയച്ചു. മറ്റൊരു പതിപ്പിൽ: അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻﷺ മുആദ് ഇബ്നു ജബലി(റ)നെ രക്ഷാകർതൃത്വത്തിലാക്കുകയും അദ്ദേഹം കടപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു കടത്തിന് വിട്ടുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.
സാമ്പത്തിക വ്യവഹാരങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും കടബാധ്യതകളുടെ കാര്യത്തിലും എത്രമേൽ ഉറ്റവരും ഉടയവരുമാണെങ്കിലും അവകാശികൾക്ക് ഭംഗം വരുന്ന ഒരു തീരുമാനവും നടപടിയും തിരുനബിﷺയുടെ നയത്തിലോ സമീപനത്തിലോ പ്രയോഗത്തിലോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. തിരുനബിﷺ മറ്റെല്ലാ സ്വഹാബികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഞാൻ നിങ്ങളെ ഇഷ്ടം വെക്കുന്നു എന്ന് എടുത്തു പറഞ്ഞ സ്വഹാബി കൂടിയാണ് മുആദ്(റ). അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കടബാധ്യതകളിൽ പോലും അവകാശികൾക്കും ഇടപാടുകാർക്കും പൂർണ്ണ സംതൃപ്തി ഉണ്ടാകുന്ന നടപടിയായിരുന്നു തിരുനബിﷺ നിർവഹിചത്. അതാണ് ശരിയായ സ്നേഹവും കടപ്പാടും ബന്ധവും എന്നാണ് തിരുനബിﷺയുടെ അധ്യാപനം. കാരണം, ഈ ലോകത്ത് വെച്ച് നടത്തുന്ന ഓരോ ഇടപാടുകളും നാളെ അല്ലാഹുവിൻ്റെ സന്നിധിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുമെന്നും അവിടെ പ്രതിയാക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ മാത്രം സൂക്ഷ്മത ഈ ലോകത്ത് പാലിക്കണമെന്നുമാണ് അവിടുത്തെ അധ്യാപനം.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنٰا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلِّمْ