ഭീതിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ തിരുനബിﷺ നിസ്കരിച്ച നിസ്കാരങ്ങളുടെ എണ്ണവും ശൈലിയും സംബന്ധിച്ച വ്യത്യസ്ത നിവേദനങ്ങളുണ്ട്. നിസ്കാരത്തിന്റെ രീതിയും ശൈലിയും ഒക്കെ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ സംഘത്തിന്റെ സുരക്ഷയും നിസ്കാരത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതയും പരിപാലിച്ചു കൊണ്ടാണ് വ്യത്യസ്തതകൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. യുദ്ധവും മറ്റു ഭീതി ജനകമായ സാഹചര്യങ്ങളുമായി ജീവിതത്തിൽ 10 പ്രാവശ്യമായിരുന്നു തിരുനബിﷺ ഭീതി സാഹചര്യങ്ങളിലെ നിസ്കാരം നിർവഹിച്ചിരുന്നത് എന്ന് ഇബ്നുൽ ഖസ്സാർ അൽ മാലികി(റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു. അബൂബക്കർ ഇബ്നുൽ അറബി(റ)യുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം 24 പ്രാവശ്യം നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇമാം അഹ്മദ്(റ), ഇമാം തുർമുദി(റ) എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായ പ്രകാരം ഭയ സാഹചര്യങ്ങളിലെ നിസ്കാര സംബന്ധമായി ആറ് അല്ലെങ്കിൽ ഏഴ് ഹദീസുകൾ സ്വീകാര്യയോഗ്യമായി വന്നിട്ടുണ്ട്. അവകളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ട ഏത് രീതിയിലും സമാന സന്ദർഭങ്ങളുണ്ടായാൽ നമുക്ക് നിസ്കരിക്കാവുന്നതാണ്. ഇബനു ജരീറും(റ) ഇബ്നു ഹിബ്ബാനും(റ) വ്യത്യസ്തമായ മറ്റൊരു രീതികൾ കൂടി നിവേദനം ചെയ്തു. ആകെ ഒൻപത് നിവേദനങ്ങളാണ് ഇത് സംബന്ധമായ നിസ്കാരത്തിന്റെ ഭാവവും ശൈലിയും പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത്.
മുഹമ്മദ് ബിൻ ഹസം(റ) 14 രൂപങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുകയും സ്വതന്ത്രമായ ഒരു അധ്യായം തന്നെ ഈ വിഷയികമായി രചിക്കുകയും ചെയ്തു.
അബൂബക്കർ ഇബ്നുൽ അറബി(റ) പറഞ്ഞു. സ്വലാത്തുൽ ഖൗഫ് സംബന്ധമായ നിരവധി ഹദീസുകൾ നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഏറ്റവും സ്വീകാര്യയോഗ്യമായത് പതിനാറ് എണ്ണമാണ്. സ്വഹീഹ് മുസ്ലിമിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ ഇമാം നവവി(റ)യും ഈ അഭിപ്രായമാണ് എടുത്തുദ്ധരിച്ചത്. എന്നാൽ അബുൽ ഫല്ൽ അൽ ഇറാഖി(റ) ഒരു രൂപവും കൂടി ചേർത്ത് തുർമുദിയുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ 17 രൂപങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. എണ്ണത്തിൽ വ്യത്യസ്തമായാലും നിവേദനങ്ങൾ പരസ്പരം കോർത്തും ചേർത്തും വന്നിട്ടുണ്ടാകും എന്നാണ് നിരീക്ഷണം.
സുബുലുഹുദാ വർറഷാദിൽ ഈ അധ്യായത്തിന് പരിസമാപ്തി കുറിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ഇമാം അഹ്മദ്(റ) പരാമർശിച്ച ആറ് നിവേദനങ്ങൾ ഇമാം സഹൽ(റ), അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു ഉമർ(റ), അബൂ അയ്യാശ് (റ), അബൂബക്കറത്ത്(റ), ജാബിർ(റ), അബ്ദുല്ലാഹിബ്നു അബ്ബാസ്(റ) എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളാണ്.
എല്ലാ നിവേദനങ്ങളുടെയും റിപ്പോർട്ടുകളുടെയും ഇടയിൽ നിന്നും ഇമാം അഹ്മദ്(റ) എന്നിവരുടെ നിരീക്ഷണത്തെ പ്രബലപ്പെടുത്തി കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ഒരു സംക്ഷിപ്തം ഇമാം യൂസഫ് സ്വാലിഹി(റ) എഴുതിയിട്ടുണ്ടാവുക.
തിരുനബിﷺയുടെ ജീവിതത്തെയും സഞ്ചാരങ്ങളെയും അപൂർവമായും അതിസൂക്ഷ്മമായും മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന നടപടികളെയും വരെ പ്രവാചകരുﷺടെ അനുയായികളും ശിഷ്യഗണങ്ങളും എത്രമേൽ ജാഗ്രതയോടെയും ശ്രദ്ധയോടെയും നിരീക്ഷിക്കുകയും പകർന്നു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണം കൂടിയാണിത്.
ഒരു സാധാരണ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി വരുന്ന നടപടിക്രമങ്ങളോ ആചാര ശീലങ്ങളോ അല്ലല്ലോ ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്നത്. അപൂർവമായി മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന സന്നിഗ്ധഘട്ടങ്ങളിലും നിസ്കാരത്തെയും ആരാധനാക്രമങ്ങളെയും എത്ര മേൽ കൃത്യതയോടെയും അനിവാര്യമായ ഭാവ വ്യത്യാസങ്ങളോടെയും പരിപാലിച്ചു എന്നതിന്റെ നേർചിത്രമാണ് നാം ചർച്ച ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. തിരുനബി ജീവിതത്തെ പഠിക്കാൻ ഇറങ്ങുമ്പോൾ ലോകത്ത് മറ്റു വ്യക്തികളിൽ ഒന്നുമില്ലാത്ത ഒരുപാട് മേഖലകളുണ്ട് എന്നത് കേവലമായ ഒരു അലങ്കാരമല്ല. വസ്തുതയും യാഥാർഥ്യവുമാണ് എന്ന് ബോധ്യപ്പെടാൻ ഈ ചർച്ചകൾ നമുക്ക് പ്രയോജനപ്പെടും. തിരുനബിﷺ നിർവഹിച്ച വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള സ്വലാത്തുൽ ഖ്വൗഫിനെ നമുക്ക് തുടർന്ന് വായിക്കാം.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنٰا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلِّمْ